Patron

W czasie II wojny światowej łączność między okupowanym krajem a rządem emigracyjnym utrzymywana była za pośrednictwem kurierów. Jako jedni z pierwszych podjęli oni walkę konspiracyjną z Niemcami. Po klęsce w kampanii wrześniowej z narażeniem życia, przeprowadzali trudnymi górskimi ścieżkami uchodźców, spieszących do tworzącego się we Francji Wojska Polskiego. Początkowo były to działania spontaniczne. Szybko jednak zostały ujęte w ramy organizacyjne. Już w październiku 1939r. Organizacja Orła Białego utworzyła w Zakopanem siatkę przerzutową. Jej współtwórcą był m.in. Wincenty Galica. W listopadzie działalność rozwinęła placówka Służby Zwycięstwa Polski, która weszła w skład ZWZ-AK. Równocześnie zorganizowano bazy wywiadowczo - przerzutowe na Węgrzech. Najwcześniej powstała Ekspozytura "W". W grudniu 1939r. rozpoczęła działalność Wojskowa Baza Wywiadowczo - Łącznikowa "Romek", a w czerwcu 1940r. Cywilno - Wywiadowcza Baza "W". Utrzymywały one stałą łączność z rządem emigracyjnym, organizowały przerzuty oraz werbowały i szkoliły kurierów. Jednym z pierwszych kurierów tatrzańskich był Józef Krzeptowski. W połowie października 1939r. przeprowadził z Zakopanego drogą przez Dolinę Koprową, Trzy Studnie, Szczyrbskie Pleso do Popradu, a następnie do granicy węgierskiej dwóch lotników udających się do Francji. W listopadzie z Andrzejem Frączystym i Andrzejem Podczerwińskim przedostał się do Budapesztu i został kurierem Bazy "Romek". W czerwcu 1940r. został oddelegowany do Cywilnej Bazy Łącznikowej. Za jej pośrednictwem utrzymywał reguralną łączność z okupowanym krajem. Do 1944 roku przemierzył szlak kurierski 58 razy i zyskał miano "króla kurierów tatrzańskich".